3 oktober 2020

Er komt heel veel duurzame energie op ons af

De regionale plannen die worden ontwikkeld om Nederland van het gas af te krijgen, zijn ambitieuzer dan de doelstellingen in het Klimaatakkoord. Dat blijkt uit een analyse door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Dat is goed nieuws, toch zijn er ook zorgen. 

Het PBL nam de regionale energiestrategieën (RES) van de 30 regio’s door. Het gaat om voorlopige plannen die door deskundigen, waaronder die van het PBL, nog worden getoetst. Veel regio’s zoeken de antwoorden op het verduurzamen van hun energiebehoefte vooral in zonneparken. Windmolens blijken aanzienlijk minder populair. Als alle doelen in de conceptplannen worden gehaald, dan bieden ze bij elkaar opgeteld zo’n 50 terrawattuur aan schone energie. Dat is meer dan de doelstelling van 35 terrawattuur die nationaal is afgesproken.

Elektriciteitsnet verzwaard

Toch zijn er zoals gezegd ook zorgen. Veel regio’s kiezen zoals gezegd voor zonneparken en dat betekent dat er meer zware aansluitingen op het elektriciteitsnet nodig zijn. Nu al ontstaan er in het noorden van het land problemen met de netbalans, omdat daar relatief veel zonneparken zijn gebouwd. Het verzwaren van het net kost tijd en is kostbaar. Energiemaatschappijen en netbeheerders experimenteren al wel met oplossingen, zoals het tijdelijk opslaan van zonnestroom in batterijen. De groene rekenmeesters van het PBL concluderen dat het nog wel een flinke uitdaging wordt om dit probleem te tackelen.

Burgerparticipatie

Een tweede zorg die het PBL uitspreekt gaat over de mate waarin burgers betrokken worden bij alle plannen voor duurzame energie. Dat moet beter, concluderen de onderzoekers. Gebeurt dat niet, lopen veel projecten naar verwachting veel vertraging op. Burgers zullen in opstand komen tegen grote zonneparken of windmolens in hun achtertuin, als ze het gevoel krijgen dat hun stem nauwelijks telt. Volgens het PBL moeten de 30 energieregio’s daar in hun plannen meer rekening mee houden. Het publiek deels eigenaar maken van de energieprojecten is een manier om daarmee om te gaan.

Wiebes: balans vinden

Tegen het ANP zegt minister Wiebes dat hij de ambities van de regio’s prijst. Toch erkent ook hij dat er behoorlijke uitdagingen zijn. “De belangrijkste is het vinden van de optimale balans tussen ruimtelijke belangen, draagvlak en de kosten voor het realiseren van een klimaatneutraal energiesysteem. Volgend jaar  februari volgt het definitieve rapport van het PBL. Met die adviezen kunnen de energieregio’s aan de slag om zo voor de zomer van 2021 hun definitieve plannen te presenteren.