Emma Safety Footwear

Emma Safety Footwear heeft uitgezocht hoe groot de footprint is die hun veiligheidsschoen achterlaat. Het gevolg is dat ze tien nieuwe circulaire modellen hebben ontwikkeld. De schoenen hebben bovendien een materialenpaspoort.

(Na ongeveer 11 minuten hoort u Iris van Wanrooij van EMMA)

1. In welke sector behoort het bedrijf?

In de maakindustrie: de branche voor veiligheidsschoenen.

2. Welke innovatie leg je voor?

EMMA Safety Footwear produceert een volledig circulaire veiligheidsschoenen. De materialen zijn gekozen om hun lange gebruiksduur en dienen als grondstof voor een volgende gebruikstoepassing. EMMA richt zich op de herwinning van grondstoffen en de toepassing van gerecycled materiaal in nieuwe producten. In een arbeidsmarkt waarin iedereen mee kan en mag doen.

Werken met een circulair systeem betekent voor EMMA de vermijding van de inzet van (primaire) grondstoffen, vermijding van energiegebruik en CO2-emissies, de herwinning van grondstoffen en de toepassing van gerecycled materiaal in nieuwe producten. In een arbeidsmarkt waarin iedereen mee kan en mag doen.

EMMA zet mensen in die een steuntje in de rug nodig hebben met een afstand tot de arbeidsmarkt in voor de productie van de schoenen, maar ook bij de sortering en ontmanteling van de schoenen, werk- en veiligheidskleding en persoonlijke beschermingsmiddelen. Via innovatie wil EMMA ervoor zorgen dat productie in Europa kan worden behouden en worden teruggehaald en dat er nieuwe economische activiteit werkgelegenheid gecreëerd wordt.

De materialen die gebruikt worden zijn uitvoerig getest en daarmee vriendelijk en veilig bevonden voor het milieu. En er is een lager materiaalgebruik. Uiteraard zonder concessies te doen op het gebied van veiligheid, kwaliteit, comfort of design. EMMA heeft namelijk de schoen nóg veiliger en nóg comfortabeler gemaakt.

De schoen heeft een betere pasvorm waardoor de drager beter contact krijgt met de ondergrond, er is gebruik gemaakt van slijtvaste materialen om de gebruiksduur te verlengen en dankzij een bredere veterconstructie loopt het personeel ook nog eens comfortabeler in de circulaire schoenen.

EMMA’s schoenen worden ontworpen voor ontmanteling en hergebruik, design for disassembly. Door andere materiaalkeuzes en constructies hebben de nieuwe modellen een langere gebruiksduur gekregen. De componenten en materialen van de schoenen die na gebruik retour komen bij EMMA kennen allen een volgende gebruikstoepassing.

De schoenen zijn bovendien voorzien van een materiaalpaspoort. Ook past EMMA steeds meer hergebruikt materiaal toe in haar schoenen. Voorbeelden van reeds gerecyclede materialen zijn de inlegzool (van 70% gerecycled PU schuim uit de auto- en meubelindustrie) en de veters die gemaakt zijn van gebruikte PET-flessen.

De EMMA schoenen worden vanaf volgend jaar volledig energieneutraal en in een zero waste factory geassembleerd, dankzij 8000 m2 aan zonnepanelen en een zero waste manufacturing programma. Dit alles leidt tot materiaal- en grondstoffenbehoud en significante reducties in energie- en watergebruik.

EMMA kijkt bij de ontwikkeling van een positieve voetafdruk footprint niet alleen naar haar eigen productie, maar ook die van haar toeleveranciers en leveranciers verder ‘upstream’ in de supply cycle, zodat uiteindelijk deze allemaal voldaan voldoen aan zowel de product- als procesinhoudelijke eisen die worden gesteld aan circulaire producten (inclusief de arbeidsomstandigheden in de gehele supply cycle). Momenteel werkt EMMA daarom ook samen met de leveranciers aan het verbeteren en/of optimaliseren van de arbeidsomstandigheden en milieumaatregelen door de hele keten.

3. Hoe draagt dit project concreet bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen?

De klimaatdoelen zijn voornamelijk gericht op het terugdringen van broeikasgassen. EMMA doet dit door energieneutraal te gaan produceren (d.m.v. zonnepanelen) en door materialen te gebruiken die herbruikbaar zijn en/of gerecyclede content bevatten.
Verder leidt de terugname van de schoenen tot interessante volumes grondstoffen voor andere sectoren. Zo kan staal (voor de stalen neus en stalen zoolplaat) bijvoorbeeld hoogwaardig worden hergebruikt in de staalindustrie.
Daarnaast heeft EMMA drie primaire doelen uit de Sustainable Development Goals gekozen voor haar eigen organisatie. Op deze drie doelen meet EMMA haar resultaten door middel van Key Performance Indicators (KPIs). De algemene KPIs op het vlak van duurzaamheid van EMMA zijn als volgt:

  • Product: % circulaire modellen / assortiment
  • Product: Afval / paar geproduceerd
  • People: % SROI (Social Return on Investment) gemeten in FTE’s
  • Planet: Elektriciteit / paar schoenen

De gekozen doelen zijn SDG’s 8 (Decent Work and Economic Growth), 9 (Industry, Innovation and Infrastructure) en 12 (Responsible Consumption and Production).

Vanuit het perspectief van EMMA vallen de volgende focusgebieden van EMMA onder SDG #8:

  1. Zorg dragen voor goede arbeidsomstandigheden voor het personeel door de hele supply chain
  2. (Nieuwe) werkgelegenheid creëren voor iedereen (eerlijke lonen, ook werk voor mensen die een kwetsbare positie hebben op de arbeidsmarkt)
  3. Veilige werkomgeving bieden met respect voor mensenrechten

Daarnaast meet EMMA de volgende Key Performance Indicators:

  • Target 8.1: Ontwikkeling mensen Gemiddeld aantal uren training die werknemers hebben genoten (te verdelen in man/vrouw en categorie werknemers) (GRI Standard 404-1)
  • Target 8.2: High performance organisatie Indirecte economische effecten van de organisatie, zowel positieve als negatieve effecten (GRI Standard 203-2)
  • Target 8.3: Werkgelegenheid: Inclusief mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Bij SDG #9 (Industry, Innovation and Infrastructure) zijn de onderwerpen waar EMMA zich op richt:

  1. Gebruik maken van milieuvriendelijke technologieën en processen
  2. Innovatie en technologische mogelijkheden upgraden, met name in ontwikkelingslanden
  3. Retourlogistiek
  4. Een duurzame productieomgeving

Hier zijn ook de volgende KPIs voor bepaald:

  • Target 9.1: Retourlogistiek, proces (afval & uitval in tonnen per grondstof) Reductie van energieverbruik bereikt als direct resultaat van instandhoudings- en efficiëntie- initiatieven, in joules of multiples (GRI Standard 302-4)
  • Target 9.2: Duurzame productieomgeving Totaal geïnvesteerd in duurzame energie (GRI G4 Oil and Gas Sector Disclosures)

De subdoelen van SDG #12 (Responsible Consumption and Production) zijn voor EMMA:

  1. Maatregelen omtrent milieumanagement implementeren (ISO 14001, waaronder het uitvoeren van een levenscyclusanalyse)
  2. Gebruik maken van reeds gerecycled materiaal
  3. Hergebruik van grondstoffen en circulair werken (tevens zorgen voor next use applications)
  4. Efficiënt gebruik van grondstoffen
  5. Verantwoord omgaan met chemicaliën en afval
  6. Afval voorkomen, grondstoffen recyclen en hergebruiken
  7. Andere bedrijven aanmoedigen om met duurzame initiatieven aan de slag te gaan en dit ook mee te nemen in hun reporting, met als doel bewustwording te creëren
  8. Public procurement practices promoten
  9. Mensen overal toegang geven tot relevante informatie omtrent duurzaamheid
  10. Ontwikkelingslanden steunen in het versterken van hun technologische en wetenschappelijke capaciteiten om duurzamer te produceren en consumeren
  11. Transportbewegingen minimaliseren en in efficiëntie optimaliseren

De targets voor EMMA voor SDG #12 zijn:

  • Target 12.1: Totaal volume water dat door de organisatie wordt gerecycled en hergebruikt (GRI Standard 303-3).
  • Target 12.2: Percentage gerecycleerd inputmateriaal dat wordt gebruikt om de primaire producten en diensten te produceren (GRI Standard 301-2).
  • Target 12.3: Aandeel van uitgaven voor regionale leveranciers op belangrijke bedrijfslocaties (G4-EC9).

3. Wat is de achtergrond van dit project?

In 2015 is EMMA gestart met circulair ondernemen, in samenwerking met partner FBBasic, een organisatie dat die zich richt op de herwinning van grondstoffen door middel van services op verschillende gebieden, zoals productontwerp, retourlogistiek, digitale ondersteuning d.m.v. registratie in een eigen materialenbank en een dashboard en recycling herwinning van grondstoffen.

Circulariteit begint in de ontwerpfase. De eerste serie van 10 circulaire modellen, 10 modellen, is inmiddels wereldwijd verkrijgbaar. Eind 2019 wordt de gehele collectie van EMMA (+/- 80 modellen in totaal) circulair geproduceerd. Voor de overige 70 modellen zit EMMA momenteel in de beoordelingsfase.

Voor elke schoen wordt beoordeeld hoe deze is en kan worden samengesteld en welke componenten en grondstoffen worden gebruikt en welke elementen dienen te worden vervangen en geoptimaliseerd. Bij de beoordeling wordt in eerste instantie gekeken naar het effect van de gebruikte componenten en grondstoffen op mens en omgeving, op basis van leveranciersinformatie of door middel van door EMMA uitgevoerde labtesten.

De beoordeling vindt plaats aan de hand van de productinformatie van leveranciers of leverancier eerder in de supply cycle, of –indien nodig- aan de hand van labtesten, die EMMA zelf laat verrichten. Vervolgens wordt bepaald welke volgende gebruikstoepassing voor een component of grondstof kan worden gedefinieerd, uiteindelijk zonder kwaliteits- en waardeverlies,. Dit kan in hetzelfde of in een ander product zijn. EMMA laat zich hierbij onder andere inspireren door het concept van Cradle to Cradle®.

Bij de beoordeling wordt, leidend tot een ranking, gekeken of een component zonder aanpassingen kan worden blijven ingezet, of dat er een aanpassingsplan dient te worden gemaakt. Ook kan het voorkomen dat componenten (bijvoorbeeld PVC) eerst dienen te worden vervangen, voordat het model voldoet aan circulaire criteria. Voor de volledigheid: voor alle nieuw ontwikkelde en te ontwikkelen modellen wordt het circulaire principe reeds in de ontwerpfase toegepast.

Naast het zorgen dat enkel nog componenten en grondstoffen worden toegepast die voldoen aan circulaire criteria, is in 2018 ook gestart met een gericht programma waarin per component wordt gekeken hoe in toenemende mate gerecyclede content kan worden toegepast, uit de supply cycle van de schoen, of uit andere supply cycles. De doelstelling is dat de circulaire EMMA-schoen uiteindelijk een positieve footprint heeft.

4. Wat zijn de resultaten en hoe zijn deze gemeten?

De resultaten zijn een combinatie van directe en indirectie reductiefactoren – direct doordat je minder virgin grondstoffen gebruikt en indirect doordat de grondstoffen die opnieuw gebruikt worden niet op een lage manier verwerkt of verbrand worden.

De reductie van primair grondstoffengebruik is op termijn significant te noemen. Herwinning leidt altijd tot vermijding van fossiel gebruik, gemeten naar het feitelijke volume van de te herwinnen grondstoffen (of iets minder, als je ook nog een fractie virgin / fossiel zou moeten worden toevoegen); – recycling in het algemeen (en dat zo kunnen je we voor de gemengd samengestelde producten van EMMA ook stellen) leidt tot zo’n 45% reductie in CO2-emissies ten opzichte van weer opnieuw virgin sourcen en het opnieuw doorlopen van het gehele veredelings- en productieproces doorlopen; -1 kg hoogwaardige kunststof recycling levert zo’n 1,8 kg CO2 winst op; – 1m2 PU recycling levert een energiewinst van zo’n 80MJ op;
– staalrecycling leidt uiteindelijk tot zo’n 40% energiebesparing.

Naar de gemengde fracties veiligheidsschoenen, werk- en veiligheidskleding en overige persoonlijke beschermingsmiddelen (kleding is hierin dominant) die bij EMMA’s partner FBBasic binnen komen kunnen de volgende kengetallen worden gebruikt: 1000kg omzetten naar herwinning leidt tot: – vermijding van 1450m3 water; – vermijding van bijna 2000kg CO2; – en bij EMMA tot de inzet van 225uur social return (dus nog zonder de SROI inzet bij de productie van de schoenen).

De formules zijn berekend op basis van benchmarks van kennisinstellingen door FBBasic.

5. Welke bredere functie kan deze techniek vervullen in de maatschappij?

De terugname van de schoenen leidt tot interessante volumes grondstoffen voor andere sectoren. Zo kan staal (uit de stalen neus en stalen zoolplaat) hoogwaardig worden hergebruikt in de staalindustrie. Ook recyclebedrijven profiteren van dit systeem. Het circulaire systeem (het systeem waarbij je bij het ontwerp reeds rekening houdt met ontmanteling en hergebruik, de gebruiksduur verlengt van de producten door andere materialen en constructies te gebruiken, de retourlogistiek, de materialenbank, het ontmantelen en het recyclen van de materiaalstromen op een hoogwaardig niveau) is ook door andere partijen en in andere sectoren toe te passen. Zo neemt EMMA’s partner COFA ook persoonlijke beschermingsmiddelen van alle andere producenten terug, waaronder werkkleding, om hieruit grondstoffen ter herwinnen. Zo wordt ook deze stroom weer grondstof.

6. Hoe ziet het financiële plaatje eruit?

EMMA investeert veel in het ontwikkelen van de circulaire schoenencollectie en daarnaast in het verduurzamen van haar eigen fabriek door middel van warmtepompen, energieterugwininstallaties, zonnepanelen, het inrichten van een zero waste factory, bewustwording creëren bij leveranciers, eigen medewerkers en klanten, duurzame inkoop en het optimaliseren van het circulaire systeem. De verwachting is dat deze investering zich terug zal betalen doordat steeds meer bedrijven (en dus klanten) het belang in zien van duurzaam en circulair ondernemen, waardoor de vraag naar duurzame producten stijgt. Doordat EMMA minder materiaal gebruikt en steeds meer gebruik zal maken van reeds gerecyclede materialen, zullen de inkoopkosten van EMMA gaan dalen.

Voor de retourlogistiek en het recyclen van de schoenen betaalt de klant 0,35 euro per kilo aan EMMA’s partner COFA. Dit is ongeveer gelijk aan het reguliere afvaltarief en ligt onder het tarief voor vertrouwelijke verwerking, wat voor werk- en veiligheidskleding veel gebruikt wordt. Het is belangrijk dat klanten uiteindelijk circulaire producten gaan kopen en dit volume laten groeien; dan zal er ooit in de tijd een moment komen dat er mogelijk betaald wordt voor grondstoffen. Tegen die tijd zal ook de totale cyclus verdisconteerd zijn in de prijs van het product of de dienst waarmee het product of het gebruik ervan wordt geleverd.

7. Waarom verdient jouw innovatie the Green Quest Award?

EMMA is een uitzonderlijk bedrijf in de Nederlandse maakindustrie. EMMA streeft ernaar om boven de norm te produceren, omdat zij alleen het beste willen wil maken. Veiligheid is daarom de eerste prioriteit voor EMMA: veilige voetbescherming, veilige arbeidsomstandigheden voor iedereen in de keten en met EMMA’s Positive Footprint ook veiligheid voor het milieu. Daarnaast heeft EMMA een sterke en brede sociale impact. Deze combinatie maakt EMMA uniek. EMMA is het eerste bedrijf ter wereld dat circulaire veiligheidsschoenen maakt en verdient daarom The Green Quest Award.