C-Creators

C-Creators

C-Creators wil dat de circulaire economie “het nieuwe normaal” wordt. De stichting gebruikt Metropool Regio Amsterdam als broedplaats om ervaring in circulair bouwen op te doen en om de opgedane kennis te verspreiden.

(Na ongeveer 11 minuten hoort u Guido Braam van C-Creators.)

Tot welke sector behoort de organisatie?

C-creators is als stichting actief in de bouwindustrie. Het doel is de lineaire bouwindustrie versneld doen opschalen naar een circulaire bouwindustrie in de metropoolregio Amsterdam. Dat doen we door samen te werken met TNO, EIB en Cirkelstad als initiatiefnemers van dit programma en een netwerk van partners. Deze partners vormen een brede reflectie van de bouwkolom; architecten, projectontwikkelaars, toeleveranciers en kennisinstellingen zijn aangesloten bij dit initiatief.

Welke innovatie pitch je?

Het Bouwprogramma en de manier van samenwerken door te werken aan grote projecten vanuit de metropoolregio is nieuw en nog niet eerder op deze manier uitgevoerd. Door de keten anders te laten samenwerken en mee te nemen in de vraagstukken doorbreken we bestaande structuren en maken we meer mogelijk. Marktpartijen worden actief betrokken, en het samenspel zorgt dat we de meest optimale oplossingen boven tafel krijgen. Opschalen naar een circulaire bouw vraagt om een gezamenlijk inzet vanuit alle disciplines. Het gaat om circulair bouwen, kringlooplandbouw, duurzaam mobiliteit, vruchtbare bodem en schoon water. Het is een multi-issue uitdaging die we gezamenlijk aanvliegen.

Hoe gaat dit project concreet bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen?

Het bouwprogramma geeft daarop een tweeledig antwoord. Wij ondersteunen projecten met een focus op energieneutraliteit. De schaal van gebiedsontwikkelingen – die een groot deel van onze scope uitmaken – geeft daarbij de kans het energievraagstuk holistisch aan te pakken en oplossingen niet alleen voor reductie van fossiele en de productie van hernieuwbare energie te vinden. Op dit schaalniveau spelen ook opslag voor de langere termijn en synergiën tussen verschillende energiespelers en belangrijke rol, waar we al in een vroeg stadium met het samenbrengen van stakeholders en ketenpartners sturing aan kunnen brengen. c-creators.org Daarnaast vormt die circulaire economie op zich een belangrijke en tot nu toe onderschatte bijdrage voor het behalen van de klimaatdoelstellingen. Zo kunnen we met de gemaakt Parijse afspraken middels energiebesparingen de temperatuurstijging maar met 1,5 i.p.v. de gevraagde 4,5 graden verlagen (https://www.circle-economy.com/case/circular-economy-akey-lever-in-bridging-the-emissions-gap-to-a-1-5-c-pathway/#.W7IMsS2iE0p). Om dit gat verder te verkleinen zijn we wel gedwongen met de productie, de verwerking en het hergebruik van onze materialen, producten en gebouwen anders om te gaan. De energie die daarbij nodig is, is minstens even belangrijk en precies daar proberen wij met onze methodiek aan te zetten.

Wat is de achtergrond van dit project?

Zowel door recycling en hergebruik van grondstoffen, materialen en producten als door vervanging van fossiele door niet-fossiele grondstoffen draagt de circulaire economie bij aan het vermindering van emissies en broeikasgassen. De grootte van die overlap, berekend door het Centraal Planbureau, laat zien dat 40% van het totale energieverbruik afkomstig is van materiaal- en productketen die te relateren is aan de circulaire economie. Als één van de meest vervuilende sectoren (18% van de wereldwijde uitstoot) heeft de bouw een enorme aandeel in de energietransitie. Onze gebouwen verbruiken nu eenmaal veel energie door het verwarmen en koelen van ruimtes en het gebruik van huishoudelijke apparaten. Daarnaast, en hier wordt vaak aan voorbij gegaan, is er de embodied energy, de energie die al in de bouwmaterialen zit. Over de gehele levensduur van een gebouw kunnen alleen al de bouw en bouwmaterialen tot wel 50% van de totale CO2-uitstoot van een gebouw inhouden. Dit maakt dat circulair bouwen een grote impact kan maken op de energietransitie. Circulair bouwen doet dat op twee manieren. Allereerst door het hergebruik van materialen en producten. Zo hebben bakstenen een veel langere levensduur dan de meeste gebouwen in hun totaliteit. Hoe een product of materiaal is vastgemaakt. Door stenen te stapelen zonder specie kunnen de bakstenen na de deconstructie van een gebouw worden hergebruikt bij een ander project. Daarnaast is recycling van materialen van groot belang. Het recyclen van aluminium heeft bijvoorbeeld maar zo’n 5% van de CO2 uitstoot van het produceren van nieuw aluminium. Ten tweede door de vervanging van fossiele- door niet-fossiele grondstoffen. Dit heeft te maken met zowel bouwmaterialen als het energieverbruik van een gebouw. Een voorbeeld van een bouwmateriaal is Cross Laminated Timber (CLT). Dit laminaathout wordt geprefabriceerd, naar de bouwplaats vervoerd en daar modulair in elkaar gezet. Het materiaal maakt het mogelijk om hoge constructies van hout te bouwen, zoals het 12 verdieping hoge Framework gebouw in Portland. Er zijn zelfs concrete plannen voor een gebouw in Londen van 80 verdiepingen. Omdat bij de productie van het laminaat geen fossiele brandstoffen nodig zijn en het hout CO2 in zich heeft opgenomen, heeft dit materiaal een veel lagere impact op het milieu dan alternatieven als staal of beton. c-creators.org Ook belangrijk is het verbruik van energie tijdens zodra een gebouw in gebruik wordt genomen. Vandaar dat er niet vroeg genoeg begonnen kan worden met nadenken over de energiehuishouding. Er zijn verschillende manieren van aanpak. Gaat elke woning off grid, gaan we dit proberen te bereiken op wijkniveau of wellicht op een nog grotere schaal? Het vertrekpunt is de eerste strategie van circulariteit: reduce. Wanneer de energiebehoefte van een woning wordt geminimaliseerd door bijvoorbeeld goede isolatie en passief klimaatontwerp, is het een stuk eenvoudiger om aan de eigen energiebehoefte te voldoen.

Hoe groot is dan die concrete bijdrage aan het Klimaatakkoord van Parijs?

Significant, blijkt uit het onderzoek van Circle Economy en Ecofys. Bij ‘business as usual’ zal de gemiddelde temperatuur met meer dan 4 graden stijgen t.o.v. het pre-industriële tijdperk. De maatregelen die nu worden genomen zullen ervoor zorgen dat de temperatuur maar 3 graden stijgt. De transitie naar een circulaire economie kan ervoor zorgen dat de temperatuur ongeveer 1 graad Celsius minder hard zal stijgen (zie figuur). Kortom, de transitie naar een circulaire (bouw)economie is onmisbaar voor het slagen van de energietransitie.

Wat zijn de resultaten en hoe zijn deze gemeten?

Resultaten: In de MRA worden tot 2040 240.000 woningen gebouwd. Daarvan willen wij zeker 40% uitvoeren. Nu, na een jaar gestart te zijn, zitten we op ca. 11.000 woningen in de projecten. Aantal partners aangesloten bij het bouwprogramma: 42 Georganiseerde masterclasses: 8 Georganiseerde Community of Practices: 5 Aantal projecten: 10, met 20 extra die wachten op akkoord, budget e.d. Betrokken bij het duurzaam ontwikkelen van 11.030 huizen in oktober 2018. Aantal gegeven circulaire workshops: 14 c-creators.org Aantal mensen bereikt met het Bouwprogramma: 700 fysiek, online (Linkten – rond 10.000).

Welke bredere functie kan deze techniek vervullen in de maatschappij?

De samenwerking tussen kennisinstellingen, opdrachtgevende kant en uitvoerende kant is uniek voor de Metropoolregio van Amsterdam. De stichting koppelt relevant onderzoek en theoretische ondersteuning aan de opdrachtgevende en uitvoerende kant. Dit maakt kennis en onderzoek veel sneller werkbaar voor marktpartijen en opdrachtgevende kant. Deze techniek zou ingevoerd kunnen worden in meerdere metropoolregio’s in Nederland.

Hoe ziet het financiële plaatje eruit?

C-creators is een stichting zonder winstoogmerk. We hebben een aantal founding fathers en daarnaast betalen de partners een bijdrage.

Waarom verdient jouw innovatie the Green Quest Award?

Als je impact wil bereiken dan moet je samenwerken. Transparantie, elkaar zaken gunnen en de nek uitsteken is iets wat beloond moet worden. Daarnaast willen we dit programma ook delen met de rest van Nederland zodat er straks overal circulair gebouwd kan worden.